Jeep Chronograph

Reparatie

Vandaag maken we een ruige rit op den Uurwerkzolder, we ontvangen namelijk een Jeep. Toen we het project “Jeep” hoorden dachten we dat het klokje in de Jeep kapot was en gerepareerd moest worden. Vol haast waren we begonnen om een auto brug te installeren op de zolder. Dat viel wel een beetje tegen, en dan moest de Jeep ook nog naar zolder. Met de 4x4 functie komt die vast wel via de dakpannen naar het dakraam. Toen de tijd daar was en het project tevoorschijn kwam bleek het gewoon door het trapgat te passen, het was namelijk een Jeep Chronograph horloge.

We inspecteren het horloge en merken dat de seconde wijzer van de chronograaf vastloopt. De wijzer is los van de wijzerplaat en tikt van voor naar achter, dit hebben we eerder gezien…. Dit was namelijk ook het geval bij de Rocky franchise: Rocky I, Rocky II en Rocky III. Laten we deze Jeep dan maar eens op de brug plaatsen om een kijkje te nemen in het uurwerk.

We beginnen met het schoonmaken van de kast. Al het grond wat er tijdens het offroaden is achtergebleven verwijderen we om te voorkomen dat dit in het uurwerk valt. Als de kast schoon is maken we hem open met de Bergeon 2819. Wanneer de kast open is valt het gelijk op dat de O-ring mist (rode pijl). Daarna valt het op dat er een wit stukje plastic rondzweeft in de kast. Dit blijkt een stukje te zijn van de plastic uurwerkring. Wanneer we het uurwerk verwijderen uit de kast en door het glas willen kijken lijkt het alsof we met een glaasje te veel achter het stuur zitten, het glas is helemaal beslagen. Na wat poetsen is het glas weer helder. De plastic ring zullen we laten voor wat het is en de O-ring zullen we uiteindelijk plaatsen als het uurwerk is gerepareerd.

In de kast bevindt zich het Miyota JS25 quartz uurwerk. Dit is een chronograaf uurwerk waarbij de chronograaf module op de wijzerplaat kant is verwerkt (rode cirkel). Gebruikelijk zie je dat de chronograaf module achterop of naast het normale uurwerk zit (groene cirkel). De batterij die in het uurwerk zit is een LR621 met een voltage van 1.48V. Het voltage is nog oké alleen is een SR621SW batterij beter, minder kans op lekkage en een hoger voltage met een plattere discharge curve. Later komen we terug op de batterij aangezien dit de werking van de chronograaf kan beïnvloeden.

Aangezien we denken dat het chronograaf gedeelte vies is halen we dat stukje uurwerk uit elkaar. Onder de microscoop inspecteren we de onderdelen en lagers, maar zien nog geen duidelijke vervuiling: niet bij de lagers, de tandwielen of de magneet. Daarnaast zien we ook dat de magneet niet geoxideerd is zoals bij Rocky III en is er dus geen sprake van een gedegradeerd magnetisch veld. Om toch het zekere voor het onzekere te nemen gooien we deze onderdelen even door de wasstraat.

We verdelen de onderdelen op de magneet na over de mandjes voor de Elma wasstraat. De Elma wasstraat heeft drie baden: IPA, uurwerkreiniger en demiwater. Na deze drie baden gaan de onderdelen door de droogstap, net een echte wasstraat. De magneet halen we niet door de wasstraat, de magneet zou namelijk al het magnetisch vuil aantrekken en dus alleen maar viezer worden. De magneet halen we los door een bakje met IPA. En zo zijn de onderdelen van de Jeep weer schoon en gereed om geassembleerd te worden.

We assembleren de onderdelen terug in het uurwerk en net zoals de auto heeft deze motor ook olie nodig. Als alles terug in elkaar zit testen we alvast de werking van de chronograaf door een wijzer op de seconde as te zetten. Zo kunnen we tenminste duidelijk zien of het tandwiel draait. De LR-batterij gaat erin, we drukken op de knop en zien gelijk dat de wijzer begint de spartelen. Het tandwiel met de magneet kan niet ronddraaien en hupt alleen op en neer. Wat is hier aan de hand?

We voelen aan de tandwielen en merken dat er veel speling op de plastic onderdelen zit. Kan het zo zijn dat de toleranties van de plastic onderdelen in sommige hoeken verkeerd uitvalt en zo een te grote frictie geven die de magneet niet kan overmeesteren? Dit testen we door alle tandwielen te verwijderen en ze één voor één terug te plaatsen met tussentijdse testen. Aangezien het lastig is om de tandwielen te zien draaien geven we de bovenkant de as een zwart puntje.

We testen en merken op dat de twee “zelfde” tandwielen na het assembleren een probleem geven. We verwisselen de twee tandwielen met elkaar en het probleem is tijdelijk verdwenen. Het lijkt er inderdaad op dat het gaat om een tolerantie trein die verkeerd uitvalt. Met de huidige configuratie draait de chronograaf wel maar loopt die af en toe een paar tellen vast. Misschien lost dit probleem zich op als we de rest van het uurwerk assembleren.

Het uurwerk gaat verder in elkaar en we plaatsen de wijzers terug op de asjes. We testen de werking en zien opnieuw dat de seconde wijzer af en toe vastloopt, wel op verschillende onregelmatige plekken. Kan het zijn dat de batterij ook nog een oorzaak is? We weten dat de LR-batterij niet de beste keuze is en we vervangen de batterij door een SR621SW van 1.58V. We testen de werking en de chronograaf begint te tikken, maar loopt nu consistent vast bij 20 seconden. Met wat geduld komt de chronograaf hier wel zelfstandig overheen, dus het lijkt alsof er nog iets niet soepel loopt. We trekken de kroon uit naar stand 2 en beginnen via de chronograaf knoppen de chronograafwijzer te bedienen. Wanneer een knop langdurig wordt ingedrukt begint de wijzer snel te draaien. Tijdens het snelle draaien zien we dat de wijzer inderdaad af en toe vastloopt. We laten de chronograaf versneld meerdere uren rondlopen tot de wijzer helemaal soepel loopt. Het lijkt erop dat de olie nu goed verdeeld is in de lagers. Zal dit nu zorgen voor een langdurige goede werking? Zo niet, dan ligt het aan de tolerantie en zal het uurwerk vervangen moeten worden. Voor nu laten we het in deze toestand.

Voordat we de kast kunnen sluiten zoeken we nog even een passende O-ring. In dit geval wordt de O-ring in de gleuf van de kast gelegd, zoals te zien was in de voorgaande foto bij de rode pijl. Het was even passen en meten, maar het blijkt een O-ring te zijn met een dikte van 0.7mm en een diameter van 38mm. Even invetten en de kast kan weer dicht. En zo is deze Jeep weer gereed voor 4x4 avonturen door het moeras.

En zo rolt deze Jeep van de brug op den Uurwerkzolder naar beneden en is die gereed voor het volgende offroad rondje.

Project geslaagd!

Datum: 07-04-2026