
Improvement Competition April 2025
Wijzerplaatvoetjes Reparatie
Deze maand hebben we een improvement competition winnaar die zijn voeten flink in de grond heeft. Maar onder aan de streep worden we wel wijzer en robuuster van deze verbetering. De winnaar is namelijk de wijzerplaatvoetjes assembly tool!

Wijzerplaatvoetjes zijn fragiel en kunnen afbreken. Om dit te repareren zijn er meerdere mogelijkheden:
- Wijzerplaat vastplakken – Niet service vriendelijk
- Wijzerplaatvoetjes handmatig solderen – Uitlijning is lastig en voetjes zijn fragiel
- Wijzerplaatvoetjes soldeermachine (Bergeon 6448) – Dure oplossing (€600)
- Wijzerplaatvoetjes freesmachine – Uitlijning is robuuster, voetjes zijn minder fragiel en goedkope oplossing (€50)
En zo komen we tot de hobbyisten conclusie dat optie 4 the way to go is.

Met de wijzerplaatvoetjes frees frezen we waar de nieuwe wijzerplaatvoetjes komen. Vervolgens draaien we rustig rondjes om materiaal te verwijderen en een pocket te creëren. Als er een pocket is testen we met het nieuwe wijzerplaatvoetje of de pocket diep genoeg is. Dit is nodig om het nieuwe voetje uit te lijnen, anders kan deze over de pocket worden geplaatst.
Ook is te zien op foto dat het wijzerplaatvoetje een grotere basis-diameter heeft dan voet-diameter. Dit zorgt ervoor dat tijdens het lijmen van het nieuwe voetje de basis goed vast komt te zitten. Als het voetje vervolgens een schok krijgt wordt deze verdeeld over de gehele basis, wat een stuk robuuster is.

We hebben deze methode al twee keer mogen toepassen op een Citizen Eco-Drive J810M en een Candino Naval Hero. Beide gevallen gaven gelijk na de eerste poging al het gewenste resultaat. Het process lijkt dus stabiel, maar laten we er even een process capability studie op loslaten.
We pakken de afwijking van het geplaatste wijzerplaatvoetje ten opzichte van de voorgaande positionering. De toegestane tolerantie op deze afwijking is een radius van 0.02 mm. In dit geval hebben we een set van twee voetjes per horloge, dus de d2 is gelijk aan 1.128. We pakken de formules erbij voor de standaarddeviatie (σ), de Cp en de Cpk. We komen uit op een Cp van 1.504 en een Cpk van 1.316. Maar wat zeggen deze getallen eigenlijk?
De Cp is de ratio van de totale variatie toegestaan door de specificatie ten opzichte van de gemeten variatie in het proces.
- Als Cp < 1 geeft dit aan dat de variatie in het proces groter is dan dat de specificatie toe laat, wat niet goed is.
- Een typisch doel is om een Cp van boven de 1.33 te hebben (of zelfs 1.67 voor kritische of veiligheidsartikelen).
De Cpk geeft de process capability index weer, een maat voor hoe goed een proces voldoet aan specificaties. Een hogere Cpk-waarde betekent een beter, consistenter proces dat minder afkeuringen genereert.
- Als Cpk < 1 geeft dit aan dat er te veel variatie is en er een consistenter proces moet worden neergezet.
- Een typisch doel is om een Cpk van boven de 1.33 te hebben (of zelfs 1.67 als het betrekking heeft tot veiligheid).
Als we met deze kennis terugkijken naar de getallen van de Uurwerkzolder betekent het dat we het goed doen met onze Cp van 1.504 en een Cpk van 1.316. Deze improvement is dus ook nog eens robuust geïmplementeerd!

Met zo’n nauwkeurig en consistent proces frezen we ook nog even een pocket voor de improvement competition beker.
Gefeliciteerd Jorick met je beker!
Datum: 30-04-2025
